مقاله: آشنایی با خانواده کپور ماهیان

فصلنامهسیری در شیلات ،نشریه دانشجویی دانشگاه صنعتی اصفهان، بهار 1384

مقدمــه

خانواده کپور ماهیان (Cyprinidae) از رده ماهیان استخوانی (osteichthyses) زیر رده (Actinoptrygi) راسته cyprini formes زیر راسته cyprinidei می‌باشند. 80% از ماهیان پرورشی تولید شده در جهان را کپورماهیان و تیلاپیا تشکیل می‌دهد. کپورماهیان بزرگترین خانواده آب شیرین هستند و در ناحیه مصبی و آب‌های لب شور نیز دیده می‌شوند. از لحاظ پراکنش طبیعی، این تیره بجز در آمریکای جنوبی، ماداگاسکار و استرالیا به حد وفور در همه جا منتشر گردیده‌اند. در این تیره 200 جنس و 1600 گونه وجود دارد و در تکثیر و پرورش آبزیان نقش مهمی بازی می‌کنند از لحاظ پرورش جزء ماهیان گرمابی بوده‌اند و در مناطق نیمه گرم و گرمسیر که دارای حرارتی بین 15-20 الی 35-40 درجه سانتی‌گراد باشد پرورش می‌یابند تنها در دریای خزر 20 گونه از خانواده کپور ماهیان وجود دارد مانند ماهی سفید، ماهی کلمه، ماش ماهی، سیم و... که مهمترین آن گونه کپور معمولی (Cyprinus carpio) است که بومی دریای خزر و وحشی می‌باشد و کارهای علمی بسیاری جهت اصلاح نژاد این ماهی برای مقاوم نمودن آن در برابر بیماریها، سرما و پرگوشت شدن آن صورت گرفته است، بطوری که حتی بر روی کاهش استخوان آن از طریق بهگزینی در موسسه ماکس بلانک آلمان کار شده است. (1966, Meske, 1963, Sengbusch) و نژادهای مختلفی از آن بوجود آمده است که کپور فلس‌دار، آینه‌ای، کپور خطی و کپور چرمی یا برهنه و کپورهای دارای بدنی کشیده یا برآمده مانند کپورگانیس یا کپور فرانک از آن جمله‌اند. بدن اکثر آنها از فلسهای سیکلوئیدی پوشیده شده سر آنها عریان بوده اکثرشان سیبلک دارند که معمولاً بیش از 2 جفت نمی‌باشد. کیل عاری از فلس دارند. دارای کیسه شنای دوبخشی‌اند. فاقد معده و دندان عادی بوده و دارای دندان حلقی‌اند. یکی از راه‌های شناسایی آنان شمارش دندانهای حلقی است. پیش‌بینی شده است که تا 150 سال نیز عمر می‌کنند. فصل صید آنها در دریای خزر از 20 مهر تا 15 فروردین است و بر حسب گونه، فراوانی صید آنها متفاوت است بطور مثال آبان و آذر صید ماهی سفید، اردیبهشت و خرداد ماهی کولی و در بهمن و اسفند ماهی کلمه فراوان‌تر است.

کپورماهیان پرورشی

بر اساس اطلاعات جمع‌آوری شده توسط فن لی در 5 قرن قبل از میلاد ماهی کپور معمولی قدیمی‌ترین ماهی پرورشی بوده است که انواع پرورشی آنها را به دو دسته کپورماهیان هندی (Indian Major carp) و کپورماهیان چینی (Chinese carp) تقسیم می‌کنند. کپور ماهیان هندی شامل گونه‌های ذیل می‌باشند:

الف) کاتلا با نام علمی (Catla catla) که از پلانکتونها و نخاله‌های گیاهی موجود در سطح آب تغذیه می‌نماید.

ب) روهو با نام علمی (Labeo rohita) که از مواد گیاهی موجود میان آب تغذیه می‌کند.

ج) مریگال با نام علمی (Cirrhlna mrigala) که در مجاورت کف آب تغذیه می‌کند.

د) کالباسو با نام علمی (Labeo calbasu)، این گونه‌ها نسبت به گونه‌های چینی که در کشور ما یافت می‌شود رشد کندتری دارند گونه‌های چینی عبارتند از:

الف) کپور علفخوار یا آمور سفید با نام علمی Ctenopharyngodon idella

ب) کپور نقره‌ای یا فیتوفاگ با نام علمی Hypophthalmichthys molitrix

ج) کپور سرگنده با نام علمی Hypophtalmichthys nobilis

د) کپور سیاه Black carp با نام علمی Mylopharyngodon piceus که از نرم تنان تغذیه می‌کند.

هـ) کپور لای خوار یا لجنی mud carp با نام علمی Cirrhina molitorella که از مواد پوسیده و رسوبات آلی موجود در گل و لای تغذیه می‌نماید. جدول 1-1- نمایی از میزان تولید کپورماهیان چینی را در ایران و جهان نشان می‌دهد.

ارقـام: تـن

نام گونه

جهان

ایران

1993

2001

رشد

1993

2001

رشد

فیتوفاگ

6/1903

2/3546

8

29309

36174

6/2

کپور

1319

5/2849

1/10

7544

9480

9/2

سرگنده

3/923

5/1663

6/7

/ 4 نظر / 88 بازدید
احسان

سلام.عالی بود

آروشا

مرسی عالی بود.[تایید]

سمیه صمدی

سلام استاد...خیلی عالی بود. یک سوال: من اگر بخوام ازین مطلب برای پروپوزال استفاده کنم چطور باید رفرنس بدم؟

eli.sh

سلام آقای دکتر ممنونم از مطلب خوبتون اگه ممکنه کامل شماره مجله و دوره و صفحات را بگذارید چون به رفرنس پروپوزال من ایراد گرفتند که این اطلاعات را نداره